Khứu giác tiến hoá một phần để phát hiện nguy hiểm. Trong nhà, những mùi bất thường đáng được chú ý thay vì che đi.
Mùi là tín hiệu, không phải vấn đề
- Che mùi bằng nước xịt phòng không giải quyết nguyên nhân.
- Một mùi dai dẳng thường có nguồn cụ thể.
- Tìm nguồn hiệu quả hơn nhiều so với át đi.
Mùi ẩm mốc
- Là dấu hiệu có nấm mốc phát triển ở đâu đó.
- Thường ở nơi ẩm: tường thấm, gầm bồn rửa, tủ quần áo, máy lạnh.
- Nấm mốc liên quan tới ho, hen, dị ứng.
- Trẻ nhỏ và người có bệnh hô hấp nhạy cảm hơn.
Ở khí hậu nóng ẩm, đây là vấn đề rất phổ biến mà nhiều người đã quen tới mức không để ý.
Xử lý ẩm mốc
- Tìm và xử lý nguồn ẩm trước — nếu không thì mốc sẽ quay lại.
- Kiểm tra rò rỉ ống nước, tường thấm.
- Thông gió nhà tắm sau khi dùng.
- Không phơi quần áo ướt trong phòng kín.
- Vệ sinh máy lạnh định kỳ.
- Dùng máy hút ẩm ở nơi ẩm nhiều.
Dòng đầu tiên là nguyên tắc quan trọng nhất: lau mốc mà không xử lý ẩm là công việc lặp lại vô ích.
Mùi gas
Đây là tình huống khẩn cấp:
- Khí gas được pha thêm chất tạo mùi để dễ phát hiện.
- Nếu ngửi thấy: không bật hoặc tắt bất kỳ thiết bị điện nào.
- Không dùng điện thoại trong phòng.
- Mở cửa cho thông thoáng.
- Khoá van bình gas nếu tiếp cận được an toàn.
- Ra khỏi nhà rồi gọi hỗ trợ.
Dòng thứ hai quan trọng: tia lửa từ công tắc điện có thể gây cháy nổ.
Khí không mùi — nguy hiểm âm thầm
- Khí carbon monoxide sinh ra khi đốt cháy không hoàn toàn.
- Nó không màu, không mùi.
- Khứu giác không phát hiện được.
- Nguồn gồm bếp than, máy phát điện, lò sưởi trong phòng kín.
- Triệu chứng gồm đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, lơ mơ.
Đây là lý do không bao giờ được đốt than sưởi trong phòng kín — đã có nhiều ca tử vong vì việc này.
Về nến thơm và tinh dầu xông
- Đốt bất kỳ thứ gì cũng tạo ra hạt mịn trong không khí.
- Không gian kín làm nồng độ tăng.
- Người hen hoặc có bệnh hô hấp có thể bị kích ứng.
- Không nên dùng trong phòng trẻ nhỏ.
- Thông thoáng khi dùng.
Không cần bỏ hoàn toàn, nhưng dùng vừa phải và thông thoáng là hợp lý.
Về sản phẩm xịt phòng
- Che mùi chứ không loại bỏ nguồn.
- Thêm các hợp chất vào không khí.
- Một số người nhạy cảm bị đau đầu hoặc kích ứng.
- Không thay thế được thông gió.
Thông gió — biện pháp hiệu quả nhất
- Mở cửa sổ vài lần mỗi ngày, kể cả khi dùng điều hoà.
- Thông gió chéo giữa hai phía nhà hiệu quả hơn.
- Bật quạt hút khi nấu ăn.
- Thông gió nhà tắm sau khi dùng.
Đây là biện pháp rẻ nhất và hiệu quả nhất với chất lượng không khí trong nhà.
Nấu ăn và không khí trong nhà
- Chiên rán tạo nhiều hạt mịn và hơi dầu.
- Bếp gas sinh thêm khí thải cần thoát ra.
- Máy hút mùi cần được vệ sinh để hoạt động hiệu quả.
- Mở cửa khi nấu món nhiều dầu mỡ.
Khói thuốc trong nhà
- Là nguồn ô nhiễm không khí trong nhà nghiêm trọng nhất.
- Ảnh hưởng tới trẻ em rõ nhất.
- Khói bám vào đồ đạc và tiếp tục thải chất sau đó.
- Hút ở ban công không loại bỏ hoàn toàn tác động.
Dòng thứ ba là hiện tượng đã được nghiên cứu: các chất bám lại trên vải và tường vẫn tồn tại rất lâu.
Những mùi cần tìm nguồn
- Mùi khét khi không nấu ăn — kiểm tra thiết bị điện, dây điện.
- Mùi cống — có thể do bẫy nước khô hoặc đường ống có vấn đề.
- Mùi hôi từ máy lạnh — cần vệ sinh.
- Mùi lạ kéo dài không rõ nguồn — nên kiểm tra kỹ.
Dòng đầu tiên đáng chú ý: mùi khét từ ổ điện hoặc thiết bị là cảnh báo cháy tiềm ẩn.
Cây xanh trong nhà
- Tác dụng lọc không khí trong điều kiện nhà ở thực tế rất nhỏ.
- Các nghiên cứu hay được trích dẫn làm trong buồng kín, không giống nhà ở.
- Đất chậu quá ẩm còn có thể là nguồn nấm mốc.
- Cây vẫn đáng có vì lý do khác, chỉ đừng coi là máy lọc.
Thông gió một lần mở cửa sổ có tác động lớn hơn nhiều so với cả phòng đầy cây.
Về máy lọc không khí
- Có tác dụng với hạt mịn nếu dùng loại phù hợp.
- Cần đúng công suất với diện tích phòng.
- Phải thay lọc đúng hạn.
- Không thay thế được việc xử lý nguồn ô nhiễm.
Dòng cuối là nguyên tắc chung: loại bỏ nguồn luôn hiệu quả hơn lọc sau đó.
Với người mất khứu giác
- Không dựa vào mùi để phát hiện nguy hiểm.
- Lắp thiết bị báo khói và báo rò gas.
- Kiểm tra pin thiết bị báo định kỳ.
- Nhờ người khác kiểm tra mùi lạ khi cần.
Tóm lại
Mùi trong nhà là tín hiệu nên tìm nguồn chứ không nên che đi — xịt phòng không làm sạch không khí. Mùi ẩm mốc báo có nấm mốc, và lau mốc mà không xử lý nguồn ẩm là vô ích. Khí carbon monoxide không mùi nên khứu giác không bảo vệ được: đừng bao giờ đốt than trong phòng kín. Và thông gió là biện pháp rẻ và hiệu quả nhất.
Câu hỏi thường gặp
Mùi ẩm mốc trong nhà có hại không?
Có thể. Nấm mốc liên quan tới các vấn đề hô hấp và dị ứng, đặc biệt ở trẻ và người hen.
Xịt phòng có làm sạch không khí không?
Không. Nó che mùi chứ không loại bỏ nguyên nhân, và một số sản phẩm còn thêm chất vào không khí.
Ngửi thấy mùi gas thì làm gì?
Không bật tắt thiết bị điện, mở cửa thông thoáng, khoá van, ra ngoài rồi gọi hỗ trợ.
Cách cải thiện không khí trong nhà đơn giản nhất là gì?
Thông gió thường xuyên và xử lý nguồn ẩm.