Bảo vệ thính lực: những việc làm được ngay hôm nay

Bài cuối của phần thính giác là danh sách những việc cụ thể — vì đây là giác quan mà phòng ngừa quan trọng hơn điều trị.

Nguyên tắc nền

• Tổn thương tế bào lông là vĩnh viễn.
• Nó tích luỹ qua nhiều năm.
• Không có triệu chứng ở giai đoạn sớm.
• Vì vậy chờ tới khi thấy vấn đề là đã muộn.

Việc một: kiểm soát tai nghe

• Đặt giới hạn âm lượng trên thiết bị.
• Dùng tai nghe chống ồn để không phải vặn to.
• Nghỉ tai định kỳ.
• Không ngủ với tai nghe phát âm lượng cao.
• Kiểm tra bằng cách hỏi người bên cạnh có nghe tiếng rò không.

Việc hai: bảo hộ ở nơi ồn

• Mang nút tai khi đi xem nhạc sống hoặc vào quán ồn.
• Dùng bảo hộ khi làm việc với máy móc.
• Đeo đúng cách mới có tác dụng.
• Để sẵn một cặp nút tai trong túi hoặc xe.

Dòng cuối là mẹo thực tế nhất: bảo hộ chỉ hữu ích khi có sẵn lúc cần.

Việc ba: giới hạn thời gian

• Rời khỏi nơi ồn định kỳ để tai nghỉ.
• Đứng xa loa trong các sự kiện.
• Không ở liên tục nhiều giờ trong môi trường ồn.

Việc bốn: cẩn thận với thuốc

• Một số nhóm thuốc có độc tính với tai.
• Nguy cơ cao hơn ở liều cao và dùng kéo dài.
• Kết hợp nhiều thuốc độc tai làm tăng nguy cơ.
• Báo ngay nếu xuất hiện ù tai hoặc nghe kém khi đang điều trị.

Đừng tự ngưng thuốc — hãy báo với bác sĩ để họ cân nhắc và theo dõi.

Việc năm: giữ tai sạch đúng cách

• Không ngoáy sâu bằng bông hay vật cứng.
• Lau vành tai bên ngoài là đủ.
• Nếu ráy tai gây bít tắc, tới cơ sở y tế xử lý.
• Giữ tai khô sau khi bơi.

Việc sáu: chăm sóc sức khoẻ chung

• Không hút thuốc — hút thuốc liên quan tới nghe kém.
• Kiểm soát huyết áp và đường huyết.
• Vận động đều đặn.
• Điều trị nhiễm khuẩn tai kịp thời.

Dòng thứ hai có cơ sở: ốc tai phụ thuộc vào mạch máu rất nhỏ, và bệnh mạch máu ảnh hưởng tới nó.

Việc bảy: đo thính lực

• Đo một lần để có mốc so sánh.
• Đo định kỳ nếu làm việc trong môi trường ồn.
• Đo khi bắt đầu thấy khó nghe.
• Đo định kỳ sau tuổi trung niên.

Có một kết quả nền giúp phát hiện thay đổi sớm hơn nhiều so với chờ triệu chứng rõ.

Với trẻ em

• Kiểm tra thính lực sơ sinh theo chương trình.
• Giới hạn âm lượng trên thiết bị của trẻ.
• Bảo hộ tai khi đưa trẻ tới nơi ồn.
• Cẩn thận với đồ chơi phát tiếng lớn ở gần tai.
• Đưa trẻ khám khi nghi ngờ nghe kém.

Dòng đầu tiên rất quan trọng: phát hiện sớm nghe kém bẩm sinh quyết định khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Với người làm nghề ồn

• Yêu cầu và sử dụng bảo hộ được cấp.
• Đo thính lực định kỳ.
• Giảm tiếp xúc tiếng ồn ngoài giờ làm.
• Báo cáo khi thiết bị bảo hộ không phù hợp.

Dòng thứ ba đáng lưu ý: tai cần thời gian nghỉ, nên người làm việc ồn cả ngày rồi nghe nhạc to buổi tối là cộng dồn.

Nơi làm việc văn phòng cũng đáng để ý

• Văn phòng mở có mức ồn nền cao hơn nhiều người nghĩ.
• Không đủ để gây tổn thương nhưng gây mệt mỏi và giảm tập trung.
• Người ta thường đeo tai nghe to hơn để át tiếng ồn.
• Đó là chỗ rủi ro thật sự phát sinh.

Giải pháp hợp lý là tai nghe chống ồn thay vì vặn to, hoặc tìm chỗ yên khi cần tập trung.

Thói quen dễ duy trì

• Đặt giới hạn âm lượng một lần và quên đi.
• Để nút tai ở nơi bạn chắc chắn sẽ thấy khi cần.
• Chọn bàn xa loa khi vào quán.
• Ra ngoài vài phút khi ở nơi ồn lâu.

Những việc này không tốn công nhưng cộng dồn qua nhiều năm thì tác động lớn.

Dấu hiệu cần đi khám

• Nghe kém đột ngột.
• Ù tai mới xuất hiện hoặc một bên.
• Chóng mặt kèm nghe kém.
• Đau tai, chảy dịch.
• Khó nghe trong môi trường ồn tăng dần.

Ứng dụng đo tiếng ồn

• Điện thoại có ứng dụng đo mức ồn xung quanh.
• Không chính xác như máy chuyên dụng nhưng đủ để tham khảo.
• Hữu ích để nhận ra môi trường nào đang quá ồn.
• Dùng thử một lần ở nơi bạn hay lui tới.

Nhiều người ngạc nhiên khi thấy quán ăn quen thuộc đang ở mức đáng lo.

Sau khi tiếp xúc tiếng ồn lớn

• Cho tai nghỉ trong môi trường yên tĩnh.
• Tránh tiếp xúc tiếng ồn tiếp trong thời gian sau đó.
• Nếu ù tai hoặc nghe kém kéo dài quá một ngày, nên đi khám.
• Đừng coi đó là chuyện bình thường sẽ tự qua.

Dòng thứ ba đáng nhớ: nghe kém đột ngột sau tiếp xúc tiếng ồn cần được đánh giá sớm.

Điều đáng nhớ nhất

• Không đau không có nghĩa không hại.
• Phục hồi tạm thời không có nghĩa không mất gì.
• Tổn thương không hồi phục được.
• Nhưng gần như toàn bộ đều phòng được.

Tóm lại

Thính lực mất đi không lấy lại được, nhưng phần lớn tổn thương do tiếng ồn là phòng được hoàn toàn. Những việc cụ thể: giới hạn âm lượng tai nghe, để sẵn nút tai, giới hạn thời gian ở nơi ồn, và đo thính lực một lần để có mốc so sánh. Với trẻ, kiểm tra thính lực sơ sinh quyết định khả năng phát triển ngôn ngữ.

Câu hỏi thường gặp